|
İLİMİZ
Genel Tarihi |
Nüfusu |
Coğrafyası |
İlimizin
Haritası |
Iğdır
Resimleri |
İLİMİZİN COĞRAFYASI
Yüzölçümü 3.588 Km.yi bulan bölgenin Ermenistan ile hududunu boydan
boya Aras Nehri teşkil etmekte olup, hattı 51 km.dir. İl, Dünya
coğrafyasında eşine ender rastlanabilecek bir özelliğe sahiptir. Bir
yandan yurdumuzun en büyük ve dünyanın sayılı büyük dağlarından biri
olan büyük Ağrı Dağı''nın 5165 metre
yüksekliğindeki buzullarla kaplı sivri tepeleri ile diğer taraftan
yüksek Doğu Anadolu platosunda ortalama rakımı 800-900 metre
arasında değişen ve turunçgiller ile zeytin dışında her türlü meyve
ve sebzenin bolca yetiştirilebildiği bereketli Sürmeli (Aras)
çukurunu bünyesinde iç içe barındırmaktadır. İlin güneyinde yükselen
Ağrı Dağı''nın zirvesindeki kar ile
ovada yetişen pamuğun rengi soğuk ve sıcağı adeta yan yana
getirmektedir. Bu özellikleri onu, yurt sathında "Doğunun Çukur
ovası" olarak tanınmasını sağlamıştır.
Doğu Anadolu gibi yüksek platolar ve dağlık bölgelerin geniş
yer kapladığı bir bölgede bulunan İl, gerek iklim, gerekse toprak ve
bitki örtüsü gibi tabii çevre özellikleri bakımından oldukça farklı
özellikler gösterir.
Bölge, Aras Nehri''nin birtakım
birleşme boğazları ile birbirlerine bağladığı depresyonlardan
(çöküntülerden) birisini oluşturur. Ancak, bu depresyon bölgesi,
Aras nehri ve bu nehrin yatağı boyunca geçen Türkiye-Ermenistan
sınırı tarafından hemen hemen iki eşit
parçaya bölünmüştür. Sınırlarımız dışında kalan Erivan (Revan) ovası
ile Iğdır Ovası''nın birlikte
oluşturduğu bu depresyon bölgesinin tümüne "Sürmeli çukuru" da
denilmektedir. Fakat yörede bu çukurluğun sınırlarımız içerisinde
kalan kısmına "Sürmeli Çukuru", Ermenistan sınırları içerisinde
kalan bölümüne ise "Sahat çukuru" adı
verilmektedir.
Sürmeli Çukuru, Arpaçay''ın
Aras''la birleştiği Ergüder mevkiinden
başlayıp, Aras nehrinin ülkemiz sınırlarını terk ettiği
Türkiye-İran-Nahcıvan sınırlarının
birleşme noktasına kadar devam eder. Yükseltisi, batıdan-doğuya ve
güneyden-kuzeye doğru azalan bu çukurluğun merkezinde Iğdır şehri
kurulmuştur.
Aras nehri boyunca doğu-batı doğrultusunda uzanan Iğdır Ovası,
Batı Iğdır, Doğu Iğdır ve Dil Ovası’ndan oluşmaktadır. Iğdır Ovası''nın
güneydoğuya doğru bir uzantısı durumunda olan Dil Ovası (Dil Ucu),
aynı zamanda ülkemizin en doğu uç noktasını (44 48'') oluşturur.
Bölgenin güneyinde, kabaca batı-doğu doğrultusunda uzanan Orta
Toroslar''ın
uzantısı ve Munzur dağlarıyla başlayıp Karasu-Aras dağlarıyla devam
eden dağlık kütlenin doğudaki bölümü yer almaktadır. Bu bölüm
üzerinde yer alan dağlar sırasıyla batıdan doğuya doğru Durak
Dağı(2811) m), Zor Dağı (3.196 m), Pamuk Dağı (2.639 m) (Pamuk Dağı
geçidi ile Büyük Ağrı Dağı’ndan ayrılan Pamuk Dağı ve Zor Dağı
batısındaki Asma Geçidi ile Durak Dağlarından ayrılmaktadır. Pamuk
Dağı ile Zor Dağları arasında Çilli Geçidi bulunur.) Büyük Ağrı Dağı
(5.165 m) ve Küçük Ağrı Dağı (3.986 m) dağlarıdır. Türkiye''nin
en yüksek dağı olan Ağrı Dağı, İran ile tabii bir sınır teşkil eder.
Anadolu ile Asya''dan uzanan sıradağların bir nevi buluşma
noktasıdır.
|
|